Bashkimi Evropian del me njoftim të rëndësishëm për qytetarët: Siguroni ushqim, ujë dhe para të gatshme për të paktën 72 orë
Bashkimi Evropian u ka bërë thirrje qytetarëve që të përgatiten për situata të mundshme emergjente, duke siguruar paraprakisht rezerva ushqimore, ujë të pijshëm, ilaçe dhe pajisje të domosdoshme për të përballuar të paktën tri ditët e para të një krize.
Udhëzimet e reja të Komisionit Evropian synojnë të rrisin gatishmërinë e familjeve përballë situatave të papritura, si fatkeqësitë natyrore, ndërprerjet e energjisë elektrike, problemet me furnizimin me ujë, sulmet kibernetike dhe kërcënimet e tjera ndaj sigurisë.
Sipas informacioneve të publikuara, rekomandimet janë prezantuar më 3 nëntor 2026 nga komisionerja evropiane për Barazi, Gatishmëri dhe Menaxhim të Krizave, Hadja Lahbib, gjatë Forumit Evropian të Mbrojtjes Civile.
Mesazhi kryesor i institucioneve evropiane është që çdo familje të jetë në gjendje të përballojë nevojat themelore për të paktën 72 orë, në rast se shërbimet publike ndërpriten përkohësisht ose ndihma emergjente nuk mund të arrijë menjëherë.
Kjo do të thotë se qytetarët këshillohen të kenë në shtëpi furnizime të mjaftueshme, pa qenë të detyruar të dalin për blerje në momentin kur ndodh një situatë e jashtëzakonshme.
Një nga rekomandimet më të rëndësishme lidhet me sigurimin e ujit të pijshëm. Familjet duhet të kenë rezerva që mbulojnë nevojat për konsum dhe përdorimet bazike gjatë një ndërprerjeje të mundshme të furnizimit.
Po ashtu, rekomandohet ruajtja e ushqimeve që nuk prishen shpejt dhe që mund të konsumohen pa pasur nevojë për energji elektrike apo përgatitje të ndërlikuar.
Konservat, produktet e thata dhe ushqimet me afat të gjatë përdorimi janë ndër alternativat që mund të ndihmojnë familjet gjatë një emergjence.
Vëmendje e veçantë u kushtohet edhe ilaçeve, sidomos për personat që ndjekin terapi të rregullta. Komisioni Evropian këshillon që familjet të kenë në dispozicion medikamentet e nevojshme dhe pajisje bazike të ndihmës së parë.
Një tjetër rekomandim lidhet me komunikimin gjatë krizave.
Në rast të ndërprerjes së energjisë elektrike ose internetit, qytetarët mund të përballen me vështirësi për të marrë informacione nga institucionet.
Për këtë arsye, këshillohet që në shtëpi të ketë një radio me bateri, llamba dore, bateri rezervë dhe pajisje për karikimin e telefonave, të njohura si power bank.
Një detaj që ka tërhequr vëmendje është edhe rekomandimi për mbajtjen e parave të gatshme.
Sipas udhëzimeve, gjatë situatave emergjente mund të ndodhin ndërprerje të sistemeve elektronike të pagesave, probleme me bankomatet apo me shërbimet bankare.
Për këtë arsye, qytetarët këshillohen të kenë një shumë të arsyeshme parash fizike për të mbuluar shpenzimet më të domosdoshme.
Në mesin e furnizimeve të rekomanduara përfshihen edhe produktet higjienike, veshmbathjet e përshtatshme, mbulesat dhe materialet që mund të ndihmojnë në ruajtjen e kushteve bazike të jetesës.
Institucionet evropiane theksojnë se përgatitja nuk duhet të kufizohet vetëm te mbledhja e ushqimeve dhe pajisjeve.
Çdo familje këshillohet të hartojë një plan të thjeshtë për situata emergjente, duke përcaktuar mënyrën e komunikimit mes anëtarëve, një vend takimi në rast ndarjeje dhe rrugët e mundshme të evakuimit.
Po ashtu, rekomandohet që dokumentet personale, kontaktet e rëndësishme dhe informacionet mjekësore të ruhen në një vend të sigurt dhe të jenë të disponueshme edhe në formë fizike.
Një vëmendje e veçantë u kushtohet të moshuarve, personave me aftësi të kufizuara, fëmijëve dhe qytetarëve që kanë nevojë për mbështetje shtesë.
Sipas Komisionit Evropian, gatishmëria ndaj krizave duhet të bëhet pjesë e edukimit dhe e përditshmërisë së qytetarëve.
Kjo përfshin edhe informimin e fëmijëve në shkolla për mënyrën se si duhet të veprojnë gjatë fatkeqësive natyrore dhe situatave të tjera emergjente.
Megjithatë, një element i rëndësishëm është se këto udhëzime nuk janë të detyrueshme për qytetarët.
Ato përbëjnë rekomandime që autoritetet kombëtare mund t’i përshtatin sipas kushteve, nevojave dhe rreziqeve të secilit vend.
Nisma është pjesë e Strategjisë së Bashkimit Evropian për Gatishmërinë ndaj Krizave, të miratuar në mars të vitit 2025, përmes së cilës synohet forcimi i aftësisë së institucioneve dhe qytetarëve për të reaguar ndaj situatave të jashtëzakonshme.
Udhëzimet nuk nënkuptojnë se është paralajmëruar një krizë e menjëhershme apo se qytetarët duhet të shqetësohen për ndonjë ngjarje konkrete.
Qëllimi është që familjet të jenë më të përgatitura dhe të mos varen plotësisht nga ndihma e jashtme gjatë orëve të para të një emergjence.
Mesazhi i Brukselit është i qartë: rezervat bazike të ushqimit, ujit, ilaçeve, parave të gatshme dhe pajisjeve të komunikimit mund të bëjnë një ndryshim të rëndësishëm në rastet kur shërbimet e zakonshme ndërpriten papritur.
Për këtë arsye, qytetarët këshillohen të planifikojnë paraprakisht, të kontrollojnë herë pas here furnizimet dhe të sigurohen që të gjithë anëtarët e familjes e dinë se si duhet të veprojnë në një situatë emergjente.